Tháng nhuận là tháng được thêm vào một số năm âm lịch để giữ cho lịch âm không lệch quá xa so với mùa và dương lịch. Vậy tháng nhuận là gì, vì sao có và cách tính năm nhuận âm lịch ra sao? Bài viết giải thích chi tiết, dễ hiểu.
Tháng nhuận là gì?
Tháng nhuận là một tháng âm lịch được lặp lại trong năm — ví dụ năm có hai tháng Sáu thì tháng thứ hai gọi là tháng Sáu nhuận. Năm âm lịch có tháng nhuận sẽ gồm 13 tháng thay vì 12. Việc thêm tháng nhuận giúp năm âm lịch (theo Mặt Trăng) bám sát chu kỳ bốn mùa (theo Mặt Trời).
Vì sao âm lịch có tháng nhuận?
Một năm âm lịch chỉ dài khoảng 354 ngày, ngắn hơn năm dương lịch (365 ngày) chừng 11 ngày. Nếu không điều chỉnh, chỉ sau vài năm Tết Nguyên Đán sẽ trôi dần từ mùa xuân sang mùa đông. Để khắc phục, cứ khoảng 2–3 năm người ta thêm một tháng nhuận, đưa lịch âm trở lại đúng mùa. Đây chính là điểm khác biệt then chốt giữa âm lịch và dương lịch.
Cách tính năm nhuận âm lịch
Quy luật phổ biến là "19 năm 7 nhuận" — cứ 19 năm âm lịch thì có 7 năm chứa tháng nhuận. Cách tính nhanh gần đúng: lấy năm dương lịch chia cho 19, nếu số dư là 0, 3, 6, 9, 11, 14 hoặc 17 thì năm đó là năm nhuận âm lịch.
Tuy nhiên, để biết chính xác nhuận tháng nào, các nhà làm lịch dựa vào nguyên tắc thiên văn: tháng âm lịch nào không chứa Trung khí sẽ được lấy làm tháng nhuận. Vì vậy cách chắc chắn nhất là tra cứu bằng công cụ.
| Năm dương lịch | Năm âm lịch | Tháng nhuận |
|---|---|---|
| 2020 | Canh Tý | Nhuận tháng 4 |
| 2023 | Quý Mão | Nhuận tháng 2 |
| 2025 | Ất Tỵ | Nhuận tháng 6 |
| 2028 | Mậu Thân | Nhuận tháng 5 |
| 2031 | Tân Hợi | Nhuận tháng 3 |
Lưu ý khi đổi ngày trong tháng nhuận
Khi đổi ngày âm dương theo chiều âm sang dương, nếu ngày bạn nhập thuộc tháng nhuận, hãy nhớ tích ô "Tháng nhuận" để ra đúng ngày dương. Nhầm lẫn giữa tháng chính và tháng nhuận có thể khiến kết quả lệch cả tháng — đặc biệt quan trọng khi tính ngày giỗ hay xem ngày cưới.
Câu hỏi thường gặp
Năm nhuận âm lịch và năm nhuận dương lịch có giống nhau không?
Không. Năm nhuận dương lịch thêm 1 ngày (29/2), còn năm nhuận âm lịch thêm hẳn 1 tháng. Hai loại nhuận này độc lập, không trùng năm với nhau.
Tháng nhuận có tốt hay xấu không?
Tháng nhuận chỉ là điều chỉnh kỹ thuật của lịch, không mang ý nghĩa tốt hay xấu. Việc tốt – xấu vẫn xét theo ngày Hoàng Đạo và Can Chi khi xem ngày tốt.
Làm sao biết năm nay có nhuận tháng mấy?
Cách chính xác nhất là dùng công cụ đổi lịch âm dương để tra, vì tháng nhuận được xác định theo Trung khí chứ không cố định.
Kết luận
Hiểu về tháng nhuận giúp bạn không nhầm ngày khi quy đổi lịch. Hãy dùng công cụ đổi ngày âm dương để tra đúng tháng nhuận, hoặc theo dõi các ngày lễ trong năm để chuẩn bị sớm cho những dịp quan trọng.
